W dniu 9 marca 2025r opublikowano Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego
Celem projektowanego rozporządzenia jest wprowadzenie zmian w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 991, z późn. zm.) polegających na określeniu podstaw programowych kształcenia w nowych zawodach wprowadzonych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: agroogrodnik, asystent ogrodniczy, asystent florystyczny, ogrodnik terenów zieleni, monter optoelektroniki, technik optoelektroniki, technik optyki okularowej, technik agroogrodnictwa, technik architektury krajobrazu i arborystyki, technik aranżacji florystycznych, technik cyberbezpieczeństwa, Ponadto nowe brzmienie otrzymają podstawy programowe kształcenia w zawodach: florysta, kierowca mechanik, technik transportu drogowego, technik awionik, technik mechanik lotniczy, technik lotniskowych służb operacyjnych, technik farmaceutyczny, technik ortopeda, technik sterylizacji medycznej i terapeuta zajęciowy.
Określenie podstaw programowych kształcenia w wyżej wymienionych zawodach szkolnictwa branżowego umożliwi kształcenie w tych zawodach w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe. Ponadto możliwe będzie prowadzenie kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych
w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach: agroogrodnik, asystent ogrodniczy, asystent
florystyczny, ogrodnik terenów zieleni, monter optoelektroniki, technik optoelektroniki, technik optyki okularowej, technik agroogrodnictwa, technik architektury krajobrazu i arborystyki, technik aranżacji florystycznych, technik cyberbezpieczeństwa.
W związku z tym zostaną wprowadzone zmiany w zakresie:
1) załącznika nr 15 branża mechaniki precyzyjnej (MEP) – zostaną określone podstawy programowe do nowych zawodów:
a) monter optoelektroniki – kształcenie, zgodnie z nową podstawą programową, będzie prowadzone
w branżowej szkole I stopnia i na kwalifikacyjnych kursach zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej
w tym zawodzie,
b) technik optoelektroniki – kształcenie, zgodnie z nową podstawą programową, będzie prowadzone
w technikum i na kwalifikacyjnych kursach zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie od roku szkolnego oraz w branżowej szkole II stopnia,
c) technik optyki okularowej – kształcenie, zgodnie z nową podstawą programową, będzie prowadzone
w technikum i na kwalifikacyjnych kursach zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie;
2) załącznika nr 19 branża ogrodnicza (OGR) – zostaną określone podstawy programowe do nowych zawodów lub
dotychczasowe podstawy programowe otrzymają nowe brzmienie w następujących zawodach :
a) agroogrodnik, asystent ogrodniczy, asystent florystyczny, ogrodnik terenów zieleni – kształcenie, zgodnie z
nowymi podstawami programowymi, będzie prowadzone w branżowej szkole I stopnia od roku szkolnego i na
kwalifikacyjnych kursach zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w tych zawodach ,
b) technik agroogrodnictwa, technik architektury krajobrazu i arborystyki – kształcenie, zgodnie z nowymi
podstawami programowymi, będzie prowadzone w technikum i na kwalifikacyjnych kursach zawodowych, w
zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w tych zawodach oraz w branżowej szkole II stopnia,
c) technik aranżacji florystycznych – kształcenie, zgodnie z nową podstawą programową, będzie prowadzone w
branżowej szkole II stopnia dla absolwentów branżowej szkoły I stopnia w zawodzie florysta, i na kwalifikacyjnych
kursach zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,
d) nowe brzemiennie otrzyma podstawa programowa kształcenia w zawodzie florysta – kształcenie, zgodnie ze zmienioną podstawą programową, będzie prowadzone w branżowej szkole I stopnia i na kwalifikacyjnych kursach zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,
3) załącznika nr 20 branża opieki zdrowotnej (MED) – nowe brzmienie otrzymają podstawy programowe kształcenia w zawodach: technik farmaceutyczny, technik ortopeda, technik sterylizacji medycznej i terapeuta zajęciowy – kształcenie, zgodnie ze zmienionymi podstawami programowymi, będzie prowadzone w szkole policealnej;
4) załącznika nr 28 branża teleinformatyczna (INF) – zostanie określona podstawa programowa kształcenia w nowym zawodzie technik cyberbezpieczeństwa – kształcenie, zgodnie z nową podstawą programową może być prowadzone w technikum i na kwalifikacyjnych kursach zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie;
5) załącznika nr 29 branża transportu drogowego (TDR) – dotychczasowe podstawy programowe otrzymają nowe brzmienie w następujących zawodach:
a) nowe brzmienie otrzyma podstawa programowa kształcenia w zawodzie kierowca mechanik – kształcenie, zgodnie ze zmienioną podstawą programową będzie prowadzone w branżowej szkole I stopnia i na kwalifikacyjnych kursach zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie,
b) nowe brzmienie otrzyma podstawa programowa kształcenia w zawodzie technik transportu drogowego –
kształcenie, zgodnie ze zmienioną podstawą programową będzie prowadzone w technikum i na kwalifikacyjnych
kursach zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie oraz w branżowej szkole II stopnia;
6) załącznika nr 31 branża transportu lotniczego (TLO) – dotychczasowe podstawy programowe otrzymają nowe brzmienie w następujących zawodach: technik awionik, technik lotniskowych służb operacyjnych, technik mechanik lotniczy – kształcenie, zgodnie ze zmienionymi podstawami programowymi, będzie prowadzone w technikum i na kwalifikacyjnych kursach zawodowych, w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w tych zawodach;
7) załącznika nr 33 dodatkowe umiejętności zawodowe w części I. Wykaz dodatkowych umiejętności zawodowych: po BRANŻY LEŚNEJ dodano BRANŻĘ MECHANICZNĄ (MEC), w pozycji 1 dodano pozycję dotyczącą dodatkowych umiejętności zawodowych „Wykonanie obróbki na konwencjonalnych obrabiarkach skrawających” w zakresie zawodów: mechanik – monter maszyn i urządzeń, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, technik mechanik
Na zgłoszenie ewentualnych uwag jest czas w terminie do 30 dni ,czyli do 5 kwietnia 2026r. na adres email: bezpośrednio na adres : sekretariat.dkz@men.gov.pl. oraz do redakcji : kontakt@ksztalcenie-zawodowe.pl
Projekt zakłada:
1. wprowadzenie od 1 września 2026 r. możliwości kształcenia w 11 nowych zawodach w trzech branżach:
- trzy nowe zawody w branży mechaniki precyzyjnej,
- siedem nowych zawodów w branża ogrodniczej ,
- jeden zawód w branży teleinformatycznej.
2. wykreślenie dotychczasowych zawodów:
- trzech w branży mechaniki precyzyjnej,
- trzech w branży ogrodniczej.
Projekt uwzględnia również wnioski właściwych ministrów dotyczące:
1. przeniesienia jednego zawodu ze szkoły policealnej do branżowej szkoły I stopnia,
2. zmiany nazw kwalifikacji w zawodach, w tym aktualizację symboli kwalifikacji w 6 zawodach,
3. podniesienie poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji dla 1 zawodu.
Szczegółowa analiza zawodu: technik cyberbezpieczeństwa.
Wstępna analiza Opis zawodu oraz Podstawa programowej ujawnia rozbieżności w pojmowaniu roli technika cyberbezpieczeństwa. Podczas gdy „Opis zawodu” kreuje wizerunek analityka-audytora, „Podstawa programowa” nakłada na ucznia rygorystyczne wymagania inżynierskie i programistyczne, wykraczające daleko poza ramy technikum. Analiza ta ujawnia kilka niespójności, które mogą mieć istotny wpływ na proces kształcenia oraz późniejsze odnalezienie się absolwentów na rynku pracy.
Oto szczegółowe zestawienie zauważonych niespójności:
1. Przeorientowanie profilu kwalifikacji INF.12: Zabezpieczanie vs Kreacja
Najpoważniejsza niespójność dotyczy kwalifikacji INF.12.
- W „Opisie zawodu”: Kwalifikacja ta figuruje jako „Zapewnianie bezpieczeństwa aplikacji webowych”. Sugeruje to rolę osoby testującej i konfigurującej gotowe rozwiązania.
- W „Podstawie programowej”: Nazwa to „Programowanie bezpiecznych aplikacji webowych”.
- Krytyczna różnica: Podstawa wymaga pełnego cyklu wytwórczego: od technologii klienta (HTML, CSS, JS, DOM, Fetch API), przez implementację usług CRUD/REST i rutingu, aż po zaawansowane programowanie obiektowe w językach Java lub C# z wykorzystaniem wzorców projektowych takich jak fabryka czy singleton. Uczeń nie jest tu strażnikiem kodu, lecz jego pełnoprawnym twórcą. Marginalizacja baz danych w podstawie programowej .
Dokumenty różnią się w ocenie wagi systemów zarządzania danymi.
- W „Opisie zawodu”: Wiedza o bazach danych jest wymieniona jako jeden z wielu elementów łączonych w tym zawodzie. W szczegółowym zakresie obowiązków bazy danych praktycznie nie istnieją.
- W „Podstawie programowej”: Poświęcono im aż 150 godzin (jednostka INF.11.4). Zakres obejmuje nie tylko SQL, ale też normalizację, tworzenie wyzwalaczy (triggers), procedur, a nawet obsługę baz nierelacyjnych NoSQL (MongoDB) .
- Wniosek: „Opis zawodu” całkowicie ignoruje fakt, że technik cyberbezpieczeństwa musi posiadać kompetencje na poziomie zaawansowanego administratora baz danych. Absolwent kształcony według podstawy będzie posiadał kompetencje administratora baz danych, o których potencjalny pracodawca czytający „Opis zawodu” może się nie dowiedzieć.
2. Całkowity brak ujęcia Sztucznej Inteligencji (AI) w charakterystyce zawodu.
Występuje tu różnica w opisie zawodu względem „Podstawy programowej.
- W „Opisie zawodu”: Termin „Sztuczna Inteligencja” nie pojawia się ani razu .
- W „Podstawie programowej”: AI jest narzędziem pracy w niemal każdym module: od generowania kodu w Pythonie, przez tworzenie zapytań SQL, po analizę błędów systemowych i raportowanie. AI jest również elementem zagrożeń (ataki socjotechniczne z użyciem AI) i mechanizmów obrony. Opis zawodu w sekcji wymagań i zadań nie zawiera ani jednej wzmianki o AI.
3. Rozdźwięk w poziomie zaawansowania programowania
- W „Opisie zawodu”: Zadania ograniczają się do „implementacji programów” w Pythonie oraz aplikacji w Java/C#.
- W „Podstawie programowej”: Wymagane jest programowanie współbieżne (wątki, synchronizacja, semafory, błąd wyścigu – race condition) oraz deterministyczne zarządzanie zasobami (pamięć, gniazda, pliki).
- Różnica: Podstawa programowa wchodzi w obszary niskopoziomowe i inżynierię oprogramowania, podczas gdy opis sugeruje raczej umiejętność pisania skryptów i prostych aplikacji.
4. Ignorowanie nowoczesnej architektury Cloud i DevSecOps
- W „Opisie zawodu”: Skupienie na tradycyjnej infrastrukturze: routerach, przełącznikach i systemach operacyjnych.
- W „Podstawie programowej”: Silny nacisk na Cloud Computing (IaaS, PaaS, SaaS), modele współdzielonej odpowiedzialności, izolowane sieci wirtualne (VPC/VNet), chmurowe magazyny sekretów oraz automatyzację CI/CD.
- Wniosek: Podstawa przygotowuje do pracy w nowoczesnym środowisku chmurowym, o którym opis milczy, sugerując pracę w klasycznej serwerowni.
5. Niedoszacowanie kontekstu prawnego (KSC)
- W „Opisie zawodu”: Wspomina się ogólnie o „przestrzeganiu procedur” i „zasad prawa”.
- W „Podstawie programowej”: Wymagana jest szczegółowa znajomość Krajowego Systemu Cyberbezpieczeństwa (KSC), ról CSIRT-ów, operatorów usług kluczowych oraz konkretnej odpowiedzialności karnej i administracyjnej.
Podsumowanie Opis zawodu jest dokumentem zbyt ogólnym i technicznie „bezpiecznym”, co może wprowadzać w błąd kandydatów do zawodu i pracodawców. „Podstawa programowa” z kolei wyznacza standardy bardzo wysokie, de facto kształcąc specjalistę typu Junior DevSecOps Engineer. Opis zawodu w zakresie kwalifikacji dotyczącej aplikacji webowych sugeruje współpracę z programistami przy usuwaniu luk. Tymczasem podstawa programowa wymaga od ucznia samodzielnego programowania obiektowego, stosowania wzorców projektowych (singleton, fabryka) oraz technik programowania współbieżnego (wątki, synchronizacja)Brak spójności w nazewnictwie kwalifikacji (INF.12) i pominięcie w opisie kluczowych bloków (Bazy danych, AI, Cloud) stanowi poważną barierę dla rzetelnego doradztwa zawodowego. Istnieje wyraźny rozdźwięk między „Opisem zawodu”, który kreuje wizerunek specjalisty od zabezpieczeń (security officer), a „Podstawą programową”, która de facto kształci bezpiecznika-programistę (DevSecOps). Dla doradcy zawodowego oznacza to konieczność informowania uczniów, że poziom trudności technicznej (szczególnie w zakresie programowania i baz danych) jest znacznie wyższy, niż wynikałoby to z ogólnego opisu zawodu. Osobom zainteresowanym wyłącznie „hackingiem” może brakować cierpliwości do nauki zaawansowanej implementacji aplikacji w języku Java czy C#, która jest integralną częścią egzaminu zawodowego
Technik cyberbezpieczeństwa jest odpowiedzialny za ochronę systemów informatycznych, sieci komputerowych oraz usług i aplikacji przed zagrożeniami cyfrowymi. Jego zadaniem jest zapewnienie poufności, integralności i dostępności danych oraz ciągłości działania systemów informatycznych w organizacjach publicznych i prywatnych;
Zawód ten łączy wiedzę z zakresu informatyki, sieci komputerowych, baz danych, systemów operacyjnych oraz bezpieczeństwa informacji. Technik cyberbezpieczeństwa analizuje zagrożenia, wdraża zabezpieczenia techniczne i organizacyjne, monitoruje infrastrukturę IT, reaguje na incydenty bezpieczeństwa oraz promuje zasady higieny cyfrowej w organizacji;
Kwalifikacja: Zarządzanie bezpieczeństwem systemów i sieci komputerowych 19
Zakres obowiązków:
− implementuje programy w języku Python oraz skrypty powłoki,
− instaluje, konfiguruje i zabezpiecza systemy operacyjne (Windows, Linux),
− implementuje i zabezpiecza środowiska wirtualne oraz systemy konteneryzacji,
− administruje bezpiecznymi sieciami komputerowymi,
− konfiguruje urządzenia sieciowe (routery, przełączniki, zapory),
− stosuje mechanizmy kontroli dostępu, uwierzytelniania i autoryzacji,
− monitoruje ruch sieciowy i wykrywa nieautoryzowane działania,
− identyfikuje podatności systemów i sieci,
− wdraża polityki bezpieczeństwa oraz procedury reagowania na incydenty,
− wykonuje kopie zapasowe i dba o odtwarzanie danych po awariach,
− analizuje logi systemowe i sieciowe w celu wykrywania zagrożeń;
Kwalifikacja: Zapewnianie bezpieczeństwa aplikacji webowych
Zakres obowiązków:
− implementuje aplikacje webowe w języku Java lub C#,
− analizuje architekturę i działanie aplikacji webowych pod kątem bezpieczeństwa,
− identyfikuje podatności aplikacji, np. SQL Injection, XSS, CSRF,
− stosuje zasady bezpiecznego programowania i konfiguracji aplikacji,
− testuje bezpieczeństwo aplikacji webowych (testy podatności, testy penetracyjne),
− zabezpiecza komunikację sieciową (HTTPS, certyfikaty SSL/TLS),
− konfiguruje mechanizmy uwierzytelniania i zarządzania sesjami,
− chroni dane użytkowników przed nieuprawnionym dostępem i wyciekiem,
− współpracuje z programistami przy usuwaniu luk bezpieczeństwa,
− monitoruje aplikacje webowe pod kątem prób ataków;
Wymagania i predyspozycje:
− zdolność analitycznego i logicznego myślenia,
− umiejętność rozwiązywania problemów technicznych,
− planowanie i organizacja pracy własnej,
− dokładność i skrupulatność w wykonywaniu zadań,
− umiejętność dokumentowania działań i incydentów,
− przestrzeganie procedur i zasad bezpieczeństwa,
− praca zespołowa,
− współpraca z administratorami, programistami i użytkownikami,
− odpowiedzialność za powierzone dane i systemy,
− zachowywanie poufności informacji;
− zainteresowanie informatyką i nowymi technologiami,
− dociekliwe, spostrzegawcze i systematyczne,
− cierpliwe i odporne na stres,
− gotowe do ciągłego uczenia się i aktualizowania wiedzy,
− odpowiedzialne i rzetelne,
− etyczne, przestrzegające zasad prawa i bezpieczeństwa informacji,
− potrafiące pracować pod presją czasu, zwłaszcza w sytuacjach awaryjnych.
Miejsca pracy:
− firmy informatyczne i software, 20
− instytucje publiczne i administracja,
− banki i instytucje finansowe,
− centra danych i firmy hostingowe,
− działy IT średnich i dużych przedsiębiorstw,
− firmy zajmujące się audytem i testami bezpieczeństwa;
Praca odbywa się głównie przy komputerze, często w zespołach IT. Wymaga ciągłego aktualizowania wiedzy, samodzielności, analitycznego myślenia oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo danych i systemów. Możliwości dalszego kształcenia: możliwość kontynuacji kształcenia a studiach wyższych, w szczególności na kierunkach takich jak: cyberbezpieczeństwo, informatyka techniczna i telekomunikacja, bezpieczeństwo informacji, inżynieria systemów informatycznych, sieci komputerowe i systemy rozproszone;
