Zawód albo matura? To fałszywa alternatywa.
Współczesne kształcenie zawodowe powinno przygotowywać absolwenta zarówno do podjęcia pracy, jak i do dalszej nauki, przekwalifikowania oraz funkcjonowania na rynku zmienianym przez automatyzację i sztuczną inteligencję.
Raport mojego autorstwa przedstawia interpretację wstępnych wyników matury 2026 z perspektywy techników, branżowych szkół II stopnia, doradztwa zawodowego i rynku pracy.
Najważniejsze sygnały:
71,3% – zdawalność matury w technikach;
18 134 osoby – absolwenci techników z prawem do egzaminu poprawkowego;
15,4% – zdawalność w branżowych szkołach II stopnia;
2028 rok – wejście progu co najmniej 30% z jednego przedmiotu dodatkowego.
Główny wniosek raportu jest jednoznaczny: nie należy obniżać ambicji maturalnych w technikach w imię szybkiej odpowiedzi na potrzeby rynku pracy. Trwałą przewagę absolwenta tworzy połączenie kwalifikacji zawodowych, kompetencji ogólnych, zdolności uczenia się oraz świadomego planowania kariery.
Wśród rekomendowanych działań znalazły się m.in.:
– wczesna diagnoza i systematyczne wzmacnianie matematyki oraz języka polskiego,
– odrębny program wsparcia dla branżowych szkół II stopnia,
– przygotowanie uczniów i szkół do nowych warunków matury od 2028 roku,
– doradztwo zawodowe wykorzystujące dane o rynku pracy i losach absolwentów,
– wspólny system monitorowania matury, egzaminów zawodowych, dyplomów, EWD i dalszych losów uczniów.
Raport zawiera również rekomendacje dla administracji oświatowej, samorządów, dyrektorów, nauczycieli, doradców zawodowych, pracodawców, BCU i uczelni, a także plan wdrożenia na lata 2026–2029.
Pełny raport dostępny jest bezpłatnie:
Raport opiera się na wynikach wstępnych z terminu głównego i nie stanowi rankingu szkół. Wnioski ilościowe powinny zostać zaktualizowane po opublikowaniu pełnych wyników 11 września 2026 roku.
Jak w praktyce połączyć przygotowanie do zawodu, matury i dalszego uczenia się – bez zmuszania ucznia do wyboru tylko jednej z tych ścieżek?
Wyświetl mniej
Autor raportu: Dr inż. Krzysztof SYMELA
Badacz, ekspert i praktyk w dziedzinie edukacji zawodowej, pedagogiki pracy i andragogiki, od lat związany z
problematyką rozwoju kwalifikacji i kompetencji w kontekście przemian rynku pracy. Specjalizuje się w
zagadnieniach uczenia się przez całe życie, nowoczesnych systemów kwalifikacji, doradztwa
zawodowego oraz relacji między edukacją, gospodarką i zatrudnieniem. Łączy dorobek naukowy, doświadczenie
eksperckie i praktykę wdrożeniową, wspierając rozwój nowoczesnych rozwiązań w obszarze kształcenia i rozwoju
zawodowego.
Pełnił funkcje: Dyrektora Departamentu Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w MEN, Dyrektora Centrum Badań Edukacji Zawodowej i Zarządzania Innowacjami w Łukasiewicz-
ITEE, Redaktora Naczelnego kwartalnika naukowego “Edukacja Ustawiczna Dorosłych –Journal of Continuig Education, Redaktora Naczelnego czasopisma „Pedagogika Pracy”,Przewodniczącego Polskiej Sieci Kształcenia Modułowego.
Aktualnie jest członkiem: Sekcji Pedagogiki Pracy w Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN,
Sektorowej Rad ds. Kompetencji – Budownictwo, Komitetu Edukacji Zawodowej w Krajowej
Izbie Gospodarczej.
