Konkurs Profesjonalna Szkoła Roku

Konkurs Profesjonalna Szkoła Roku przeznaczony jest dla: branżowych szkół I stopnia (z wyłączeniem szkół kształcących wyłącznie uczniów będących młodocianymi pracownikami), techników oraz branżowych szkół II stopnia i szkół policealnych prowadzących kształcenie w formie dziennej lub stacjonarnej.

Termin przesyłania Formularzy Zgłoszeniowych: 11.12.2025 – 28.02.2026

Zgłoszenia przyjmowane są za pomocą systemu online.frse (System dokumentów OnLine FRSE):
online.frse.org.pluwaga, link otwiera się w nowej karcie

Zgłoszenie szkoły do udziału w Konkursie może zostać dokonane jedynie przez dyrektora szkoły poprzez dołączenie do Formularza Zgłoszeniowego załącznika (Oświadczenie reprezentanta prawnego). Nie jest wymagane pełnomocnictwo od Organu Prowadzącego. Oświadczenie będzie do pobrania w zakładce Formularza Zgłoszeniowego.

Cel Konkursu

Celem Konkursu jest identyfikacja i promocja najlepszych praktyk edukacyjnych w obszarze kształcenia zawodowego, umożliwiająca wyróżnienie szkół prowadzących kształcenie zawodowe, które osiągają wysoką jakość i efektywność kształcenia zawodowego oraz stosują nowoczesne metody nauczania. Laureaci konkursu staną się liderami w dziedzinie innowacji edukacyjnych, których doświadczenia i stosowane rozwiązania będą mogły być wykorzystane przy opracowywaniu i doskonaleniu modelu Branżowej Szkoły Ćwiczeń.

Szczegóły uczestnictwa opisane w Regulaminie Konkursu [PDFuwaga, link otwiera się w nowej karcie]

Analiza regulaminu konkursu „Profesjonalna Szkoła Roku 2025” pozwala na zidentyfikowanie szeregu zapisów, które mogą być postrzegane jako dyskryminujące dla niektórych placówek lub tworzące luki w obiektywnej ocenie jakości kształcenia.

Regulamin wprowadza konkretne ograniczenia, które wykluczają znaczną część podmiotów zajmujących się kształceniem zawodowym:

• Wykluczenie szkół dla młodocianych pracowników: Z udziału w konkursie wprost wyłączono branżowe szkoły I stopnia kształcące wyłącznie uczniów będących młodocianymi pracownikami. Jest to istotna luka, która dyskryminuje placówki ściśle współpracujące z rzemiosłem i małym biznesem.
• Ograniczenie formy kształcenia: Konkurs jest dostępny jedynie dla szkół prowadzących kształcenie w formie dziennej lub stacjonarnej. Oznacza to dyskryminację szkół policealnych lub branżowych II stopnia, które często kształcą w systemie zaocznym, dostosowanym do osób pracujących.
• Wąska kategoria sukcesu (SkillsPoland): Jednym z kryteriów oceny jest odsetek uczniów uczestniczących w konkursach typu SkillsPoland, EuroSkills czy WorldSkills które nie są wymienione w komunikacie Ministra Edukacji w sprawie wykazu turniejów i olimpiad tematycznych. Promuje to placówki posiadające środki na przygotowanie uczniów do bardzo specyficznych, elitarnych zawodów, pomijając szkoły, które mogą świetnie kształcić w zawodach nieobjętych tymi standardami.
• Ograniczenie do jednego obszaru: Szkoła może złożyć zgłoszenie wyłącznie w jednym obszarze przemysłu i usług. W przypadku dużych zespołów szkół, które odnoszą sukcesy w wielu branżach (np. mechanicznej i informatycznej), regulamin wymusza sztuczny wybór, co nie pozwala na pełną prezentację jakości całej placówki.
• Brak transparentności: Zapis stanowiący, że Organizator nie ma obowiązku udostępniać dokumentacji konkursowej uczestnikom, jest luką prawną uniemożliwiającą szkołom poznanie uzasadnienia oceny i ewentualne wyciągnięcie wniosków na przyszłość.

Regulamin definiuje wysoką jakość kształcenia zawodowego przez pryzmat konkretnych, mierzalnych wskaźników oraz innowacyjności:

• Efektywność mierzona wynikami: Jakość jest utożsamiana z wynikami egzaminów zawodowych oraz odsetkiem absolwentów uzyskujących kwalifikacje.
• Powiązanie z rynkiem pracy: Kluczowym elementem jakości jest skuteczność w wprowadzaniu absolwentów na rynek pracy, co jest monitorowane przez IBE-PIB, oraz realna współpraca z pracodawcami.
• Innowacyjność i rozwój kadry: Wysoka jakość to nie tylko infrastruktura, ale przede wszystkim nowoczesne metody nauczania (aktywizujące) oraz ciągłe doskonalenie zawodowe nauczycieli.
• Infrastruktura: Regulamin zakłada, że profesjonalna szkoła musi posiadać nowoczesne wyposażenie pracowni i narzędzia edukacyjne.

Krytyczna analiza dokumentu ujawnia kilka problematycznych aspektów:

1. Elitaryzm zamiast egalitaryzmu: Kryteria takie jak udział w międzynarodowych projektach Erasmus+ czy konkursach WorldSkills promują szkoły „bogate” w kapitał społeczny i finansowy. Może to prowadzić do sytuacji, w której nagradzane są placówki już teraz najlepiej dofinansowane, a nie te, które wykonują najtrudniejszą pracę dydaktyczną w mniej sprzyjających warunkach.
2. Skala ocen: Eksperci przyznają punkty w skali zaledwie od 1 do 3 w każdym pytaniu. Tak wąska skala ocen przy maksymalnej liczbie 88 punktów może nie oddawać subtelnych różnic w jakości pracy szkół i prowadzić do licznych remisów, które rozstrzygane są arbitralnie przez głosowanie komisji lub decyzję Przewodniczącego.
3. Skład Komisji: W składzie komisji znajdują się wyłącznie przedstawiciele FRSE, MEN i ORE. Brakuje w niej przedstawicieli niezależnych organizacji pracodawców lub ekspertów z rynku pracy, co sprawia, że ocena „profesjonalizmu” szkoły ma charakter wyłącznie administracyjno-urzędniczy, a nie rynkowy.
4. Nagroda jako mechanizm przewagi: Laureaci otrzymują punkty premiujące w konkursie na utworzenie Branżowych Szkół Ćwiczeń (BSĆ). Tworzy to mechanizm „samonapędzającej się przewagi” – szkoły już teraz najlepsze zyskują dodatkowe punkty na kolejne projekty, co może pogłębiać dystans między liderami a resztą placówek.

Analiza zapisów regulaminu konkursu „Profesjonalna Szkoła Roku 2025” potwierdza że Centra Kształcenia Zawodowego (CKZ) które nie posiadają własnych uczniów, są faktycznie wykluczone z udziału, co można uznać za formę dyskryminacji instytucjonalnej w kontekście tego konkretnego konkursu.

1. Zamknięty katalog uczestników

Regulamin w § 3 ust. 1 precyzyjnie definiuje, kto może być uczestnikiem konkursu. Są to wyłącznie:

• branżowe szkoły I stopnia (z pewnymi wyłączeniami),
• technika,
• branżowe szkoły II stopnia,
• szkoły policealne.

Brak wymienienia Centrów Kształcenia Zawodowego w tym spisie automatycznie uniemożliwia im przejście oceny formalnej, która polega na weryfikacji wpisu do wykazu szkół prowadzących kształcenie zawodowe.

2. Kryteria oparte na wynikach „własnych” uczniów

Konstrukcja kryteriów merytorycznych w § 5 jest tak sformułowana, że placówka nieposiadająca przypisanych do siebie uczniów (jak CKZ, które jedynie realizują zajęcia praktyczne dla uczniów innych szkół) nie byłaby w stanie uzyskać punktów. Ocenie podlegają bowiem:

• Wyniki egzaminów zawodowych osiągane przez uczniów i uczennice danej szkoły.
• Odsetek uczniów i uczennic kończących szkołę i uzyskujących kwalifikacje.
• Monitoring losów absolwentów i absolwentek, realizowany przez IBE-PIB, który przypisuje absolwenta do konkretnej szkoły macierzystej, a nie do centrum, w którym odbywał on praktyki.

3. Pominięcie roli placówek wspierających w jakości kształcenia

Chociaż regulamin w § 5 ust. 5 lit. i) premiuje infrastrukturę szkolną i wyposażenie pracowni, to punkty te może zdobyć tylko szkoła będąca uczestnikiem konkursu. Tworzy to lukę, w której:

• Jeśli technikum korzysta z doskonałej bazy CKZ, to szkoła może otrzymać za to punkty, ale samo Centrum nie może zostać nagrodzone ani uznane za „profesjonalne”, mimo że to ono zapewnia tę nowoczesną infrastrukturę.
• Prowadzi to do sytuacji, w której sukces edukacyjny jest przypisywany wyłącznie jednostce administracyjnej (szkole), całkowicie pomijając wkład placówek kształcenia zawodowego.

Wykluczenie CKZ jest istotną wadą regulaminu z kilku powodów:

• Niewidzialność sukcesu: CKZ często są centrami innowacji i nowoczesnych technologii, jednak w świetle tego regulaminu ich rola w systemie jest niewidoczna.
• Dyskryminacja ze względu na strukturę organizacyjną: Placówki te wykonują kluczową pracę dydaktyczną w obszarze praktycznym, a ich wyłączenie sugeruje, że „profesjonalizm” mierzy się wyłącznie tam, gdzie jest prowadzona dokumentacja przebiegu nauczania całego cyklu kształcenia.
• Brak spójności z modelem BSĆ: Celem konkursu jest doskonalenie modelu Branżowej Szkoły Ćwiczeń. Trudno wyobrazić sobie pełny model takiej szkoły bez uwzględnienia Centrów Kształcenia Zawodowego, które w polskim systemie stanowią fundament praktycznej nauki zawodu.

Podsumowując, regulamin traktuje system kształcenia zawodowego w sposób uproszczony, widząc w nim jedynie samodzielne szkoły i pomijając sieć placówek wspierających. W efekcie CKZ stają się „cichymi bohaterami”, którzy nie mają szans na statuetkę ani na punkty premiujące w innych konkursach, co stawia je w gorszej pozycji rynkowej i prestiżowej względem tradycyjnych szkół.