Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej
W dniu 24.03.2026r Minister Edukacji Barbara Nowacka podpisała rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego które wejdzie w życie 1 września 2026 r.
Jakie zmiany nastąpiły od ukazania się projektu z 30 stycznia 2026 r ?
Po analizie porównawczej dokumentu projektowego (z 30 stycznia 2026 r.) oraz dokumentu,podpisanego- końcowego z 24.03.2026r. wykazuje szereg istotnych zmian w strukturze tabel oraz treści merytorycznej dotyczącej klasyfikacji zawodów.
Oto szczegółowe zestawienie zmian, które wystąpiły w tabelach i przepisach je wprowadzających:
1. Zmiana techniki legislacyjnej (Konsolidacja branż)
W dokumencie końcowym zrezygnowano z cząstkowych zmian w niektórych branżach na rzecz nadania im całkowicie nowego brzmienia.
- Branża Ogrodnicza (OGR): W projekcie zmiany wprowadzano punktowo (uchylenie wybranych zawodów, dodanie nowych przed konkretnymi pozycjami). W dokumencie końcowym cała sekcja „BRANŻA OGRODNICZA (OGR)” otrzymała nowe, jednolite brzmienie w formie jednej, kompletnej tabeli.
- Branża Transportu Drogowego (TDR) i Lotniczego (TLO): Podobnie jak w przypadku ogrodnictwa, zamiast zmieniać poszczególne pozycje, w dokumencie końcowym nadano tym sekcjom nowe, pełne brzmienie.
2. Branża Mechaniki Precyzyjnej (MEP)
- Technik optyki okularowej (symbol 325303): W tabeli w dokumencie końcowym, przy tym zawodzie, w kolumnie dotyczącej poziomu wykształcenia/kwalifikacji pojawił się dodatkowy znak „2” przy symbolu „X”. Wersja projektowa zawierała w tym miejscu jedynie znak „X”.
- Terminy wygaszania kształcenia: Nastąpiła bardzo ważna zmiana dotycząca zawodu Mechanik precyzyjny (731103). W projekcie kształcenie miało nie być rozpoczynane od 1 września 2026 r.. W dokumencie końcowym termin ten przesunięto o dwa lata – na 1 września 2028 r..
3. Branża Teleinformatyczna (INF)
W tabeli dotyczącej zawodu Technik cyberbezpieczeństwa (351304) zmieniono nazwy kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie:
- Kwalifikacja INF.11: W projekcie brzmiała „Bezpieczeństwo systemów i sieci komputerowych”. W wersji końcowej zmieniono ją na „Zarządzanie bezpieczeństwem systemów i sieci komputerowych”.
- Kwalifikacja INF.12: W projekcie brzmiała „Bezpieczeństwo aplikacji webowych”. W wersji końcowej otrzymała brzmienie „Programowanie bezpiecznych aplikacji webowych”.
4. Branża Ogrodnicza (OGR) – szczegóły tabeli
Choć skład zawodów w nowej tabeli jest zbieżny z zapowiedziami z projektu, wersja końcowa precyzyjnie porządkuje nazewnictwo i przypisanie kwalifikacji:
- Wprowadzono zawody: Agroogrodnik, Asystent florystyczny (dla osób z niepełnosprawnością), Asystent ogrodniczy (dla osób z niepełnosprawnością), Florysta, Ogrodnik terenów zieleni, Technik agroogrodnictwa, Technik aranżacji florystycznych oraz Technik architektury krajobrazu i arborystyki.
- Doprecyzowano, że kształcenie w zawodzie Technik agroogrodnictwa w branżowej szkole II stopnia rozpocznie się już od roku szkolnego 2027/2028, podczas gdy dla Technika aranżacji florystycznych oraz Technika architektury krajobrazu i arborystyki – od 2029/2030.
Szczegółowe zmiany dotyczące zawodu Technik cyberbezpieczeństwa (symbol cyfrowy 351304) pomiędzy projektem a wersją końcową dokumentu koncentrują się na modyfikacji nazw kwalifikacji wyodrębnionych w ramach tego zawodu.
Oto szczegółowe zestawienie zmian:
1. Zmiana nazwy kwalifikacji INF.11
W tabeli dotyczącej branży teleinformatycznej zmieniono brzmienie pierwszej kwalifikacji:
- W projekcie (z 30 stycznia 2026 r.): kwalifikacja ta nosiła nazwę „Bezpieczeństwo systemów i sieci komputerowych”.
- W dokumencie końcowym (Podpisanym): nazwę rozszerzono na „Zarządzanie bezpieczeństwem systemów i sieci komputerowych”.
2. Zmiana nazwy kwalifikacji INF.12
Istotna zmiana nastąpiła również w przypadku drugiej kwalifikacji:
- W projekcie: nazwa brzmiała „Bezpieczeństwo aplikacji webowych”.
- W dokumencie końcowym: kwalifikacja otrzymała bardziej techniczne brzmienie – „Programowanie bezpiecznych aplikacji webowych”.
3. Pozostałe parametry i terminy
Mimo zmian w nazewnictwie kwalifikacji, pozostałe elementy przypisane do zawodu Technik cyberbezpieczeństwa w tabeli pozostały bez zmian:
- Poziom kwalifikacji: Zawód nadal przypisany jest do V poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji.
- Minister właściwy: Zawód pozostaje w gestii ministra właściwego do spraw informatyzacji.
- Rozpoczęcie kształcenia: Zarówno projekt, jak i dokument końcowy przewidują, że kształcenie na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych w zakresie tych kwalifikacji rozpocznie się od roku szkolnego 2027/2028.
Zmiany w zawodach Kierowca mechanik (832201) oraz Technik transportu drogowego (311927) mają charakter strukturalny i dotyczą przede wszystkim zastąpienia dotychczasowych kwalifikacji nowymi, o zmienionym zakresie i nazewnictwie.
W obu dokumentach – zarówno w projekcie, jak i w wersji końcowej – zakres merytoryczny tych zmian jest zbieżny, jednak dokument końcowy wprowadza je poprzez nadanie całej części „BRANŻA TRANSPORTU DROGOWEGO (TDR)” nowego brzmienia.
1. Zmiany w zawodzie Kierowca mechanik (symbol 832201)
- Nowa kwalifikacja: Dotychczasową kwalifikację TDR.01. Eksploatacja środków transportu drogowego zastąpiono kwalifikacją TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego.
- Forma kształcenia: Podtrzymano wymóg, aby kształcenie na kwalifikacyjnych kursach zawodowych (KKZ) lub kursach umiejętności zawodowych (KUZ) w zakresie nowej kwalifikacji odbywało się wyłącznie w formie dziennej lub stacjonarnej.
- Harmonogram zmian:
- Kształcenie według „starych” przepisów (kwalifikacja TDR.01) nie będzie rozpoczynane od 1 września 2026 r..
- Kształcenie na kursach (KKZ/KUZ) w zakresie nowej kwalifikacji (TDR.03) rozpocznie się od roku szkolnego 2027/2028.
2. Zmiany w zawodzie Technik transportu drogowego (symbol 311927)
W tym zawodzie nastąpiła wymiana obu wyodrębnionych kwalifikacji:
- Nowe kwalifikacje:
- Zamiast TDR.01 wprowadzono TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego.
- Zamiast TDR.02. Organizacja przewozu środkami transportu drogowego wprowadzono TDR.04. Kierowanie operacjami transportu drogowego rzeczy.
- Restrykcje dotyczące uprawnień: W tabeli utrzymano istotne zastrzeżenie (oznaczone jako ***), zgodnie z którym kształcenie na kursach (KKZ/KUZ) w zakresie kwalifikacji TDR.04 jest przeznaczone wyłącznie dla osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii C i C+E.
- Forma kształcenia: Kształcenie w szkole oraz na kursach w zakresie kwalifikacji TDR.03 musi odbywać się wyłącznie w formie dziennej lub stacjonarnej.
- Harmonogram zmian:
- Rekrutacja do klas pierwszych technikum na „starych” zasadach (TDR.01 i TDR.02) kończy się 1 września 2026 r..
- W branżowej szkole II stopnia oraz na kursach kształcenie w zakresie „starej” kwalifikacji TDR.02 nie będzie rozpoczynane od 1 września 2027 r..
- Kształcenie w zakresie nowych kwalifikacji (TDR.03 i TDR.04) w branżowej szkole II stopnia oraz na kursach rozpocznie się od roku szkolnego 2027/2028.
Podsumowując, najważniejszą zmianą jest przejście na nowy system kwalifikacji (TDR.03 i TDR.04), który kładzie większy nacisk na użytkowanie pojazdów oraz kierowanie operacjami transportowymi, przy jednoczesnym utrzymaniu rygorystycznych wymogów dotyczących formy kształcenia (stacjonarność) i posiadanych uprawnień do prowadzenia pojazdów ciężarowych.
Przepisy końcowe i wejście w życie
- Data wejścia w życie: Dokument końcowy zawiera specjalne wyłączenie dla zawodu Mechanik precyzyjny, wskazując, że uchylenie tej pozycji wchodzi w życie 1 września 2028 r.. Projekt zakładał jednolitą datę 1 września 2026 r. dla wszystkich zmian.
- Podstawa prawna: W dokumencie końcowym zaktualizowano podstawę prawną, uwzględniając nowsze publikatory ustawy – Prawo oświatowe (dodano pozycje 187 i 203 z 2026 r.), których nie było w wersji projektowej.
Podsumowując, najważniejsze zmiany to przesunięcie o dwa lata terminu wygaszania zawodu mechanika precyzyjnego, doprecyzowanie (rozszerzenie) nazw kwalifikacji w cyberbezpieczeństwie oraz pełna konsolidacja tabel dla branż ogrodniczej i transportowej.
Poniżej przedstawiam szczegółowy harmonogram zmian dla poszczególnych branż:
1. Branża Mechaniki Precyzyjnej (MEP)
- Mechanik precyzyjny: Jest to jedyny zawód, dla którego uchylenie pozycji w klasyfikacji wchodzi w życie z dniem 1 września 2028 r.. Do tego czasu można prowadzić kształcenie na starych zasadach, a od tej daty nie będzie już można rozpoczynać nauki w tym zawodzie.
- Optyk-mechanik i Technik optyk: Nowe kształcenie w tych zawodach nie będzie rozpoczynane od 1 września 2026 r..
- Nowe zawody (Monter/Technik optoelektroniki, Technik optyki okularowej): Kształcenie na kursach zawodowych (KKZ/KUZ) w tym zakresie rozpocznie się od roku szkolnego 2027/2028. Natomiast kształcenie w zawodzie Technik optoelektroniki w branżowej szkole II stopnia ruszy od roku 2029/2030.
2. Branża Ogrodnicza (OGR)
- Wygaszanie kształcenia: Od 1 września 2026 r. nie rozpoczyna się już kształcenia w zawodach: Ogrodnik, Technik architektury krajobrazu, Technik ogrodnik oraz Florysta (w zakresie starej kwalifikacji OGR.01).
- Nowe kwalifikacje i kursy: Kształcenie na kursach (KKZ/KUZ) dla nowych zawodów (np. Agroogrodnik, Florysta z nową kwalifikacją OGR.09, Ogrodnik terenów zieleni) rozpocznie się od roku szkolnego 2027/2028.
- Szkoła branżowa II stopnia:
- Dla zawodu Technik agroogrodnictwa – od roku szkolnego 2027/2028.
- Dla zawodów Technik aranżacji florystycznych oraz Technik architektury krajobrazu i arborystyki – od roku szkolnego 2029/2030.
3. Branża Teleinformatyczna (INF)
- Technik cyberbezpieczeństwa: Kształcenie na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub kursach umiejętności zawodowych w tym nowym zawodzie rozpocznie się od roku szkolnego 2027/2028.
4. Branża Transportu Drogowego (TDR)
- Wygaszanie kształcenia: Od 1 września 2026 r. nie rozpoczyna się kształcenia w zawodach Kierowca mechanik (kwalifikacja TDR.01) oraz Technik transportu drogowego (TDR.01 i TDR.02) w technikach. W branżowej szkole II stopnia kształcenie na starych zasadach kończy się 1 września 2027 r..
- Nowy system (TDR.03 i TDR.04): Kształcenie w branżowej szkole II stopnia oraz na kwalifikacyjnych kursach zawodowych w zakresie nowych kwalifikacji rozpocznie się od roku szkolnego 2027/2028.
5. Branża Transportu Lotniczego (TLO)
- Wygaszanie kształcenia: Od 1 września 2026 r. nie rozpoczyna się kształcenia w zawodach Technik awionik, Technik lotniskowych służb operacyjnych oraz Technik mechanik lotniczy w zakresie ich dotychczasowych kwalifikacji (TLO.01, TLO.02, TLO.03).
- Nowe kwalifikacje (TLO.04-TLO.07): Kształcenie na kwalifikacyjnych kursach zawodowych w nowym zakresie rozpocznie się od roku szkolnego 2027/2028.
Podsumowując, choć formalne zmiany w prawie wchodzą w życie we wrześniu 2026 roku, realne uruchomienie większości nowych kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz klas w branżowych szkołach II stopnia nastąpi w roku szkolnym 2027/2028 lub 2029/2030.
